Yürekleri Açık, Gözleri Kapalı: Vazifesini Yapan Bir Oyun

Bir tiyatro oyununun hikayesini kelimeler taşır gibi görünür; oysa onu sahnede yaşatan, duygusunun ritmidir.

O ritim, müziğin tonalitesinde gizlidir; kalbin atışı gibi sahneye can verir, anlamı görünmezden görünür kılar.

Müziğin içine bir de dans girdi mi, hikaye başka bedenlerde çoğalır.

O bedenlerde ses bir el olur, bir uçurtma gibi yükselir, gökyüzüne tutunur.

Perde ironiyle açıldığında ise yürekler birbirini tanır, aynı nabızda atar.

İşte bana bu duyguyu hissettiren, İBB Şehir Tiyatroları’nın sahnelediği Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım oldu.

Bu yorumun en belirgin farkı, Engin Alkan’ın yönetmenliğinde biçimlenen rejisel bütünlükte saklı.

Alkan, Haldun Taner’in metnini klasik bir sahne düzeniyle sınırlamıyor; onu müzikal-dram karışımı bir yapıya dönüştürüyor.

İçinde şarkılar, danslar, sahne kantoları ve ironinin zarif kıvrımlarıyla örülmüş bir ritim var.

Her nota bir düşünceyi, her adım bir duyguyu taşıyor.

DasDas ya da Tiyatro Hemhâl gibi toplulukların sahnelerinde metin öne çıkarken, Şehir Tiyatroları’nın sahnesinde kelimeler müziğe dönüşüyor.

Kalabalık kadro, titizlikle hazırlanmış dekor, zengin ışık düzeni ve kostüm tasarımıyla “şehir tiyatrosu ihtişamı” estetik bir bütünlük kazanıyor.

Ancak bu etkiyi özel kılan şey, gösterinin büyüklüğü değil; anlamın iç ritmiyle kurduğu sahici temas.

Engin Alkan’ın rejisinde her müzik cümlesi bir düşüncenin yankısı, her dans adımı bir vicdan nefesi gibi.

Sahnede görünen şey bir oyundan öte.

Toplumsal belleğin müzikal bir yankısı, bir halkın vicdanının ezgisel sureti hâline geliyor.

Seyirci o yankının içinde bir yere yerleşiyor; bir notada geçmişini, bir jestte bugünkü hâlini buluyor.

Sahnedeki bedenler artık karakter olmaktan çıkıyor, bir ülkenin ritmini taşıyan figürlere dönüşüyor.

Dans bu yorumda estetik bir öğe değil, bedensel bir hafıza.

Vicdani’nin saf kalbini, Efruz’un kıvraklığını, toplumun dalgalanan vicdanını anlatıyor.

Bu yüzden oyun, “şarkılı ibret” çizgisinden çıkarak “müzikal vicdan” kimliğine bürünüyor.

Haldun Taner’in geleneksel tiyatro kökleri — Karagöz’ün gölgesi, tuluatın neşesi, kanto’nun ironisi — sahnede yeniden hayat buluyor.

Geçmişin halk tiyatrosu, bugünün çağdaş koreografisiyle iç içe geçiyor.

Seyirci, tarih ile güncel arasında salınan bu köprünün tam ortasında duruyor; gülüyor, düşünüyor, bazen de sessizce utanıyor.

Işık, müzik ve kostüm bir üçleme gibi birleşerek teatral bir evren kuruyor; seyirci bu evrende artık izleyen değil, duygunun ortağı.

Bir anda salonda ritim başlıyor; bir nota, bir bakış, bir nefes birleşiyor.

Salonun içinde görünmeyen bir dalga yayılıyor; herkes aynı perde, aynı ironi, aynı vicdan çizgisinde buluşuyor.

İBB Şehir Tiyatroları’nın bu yorumu, o “tek yürek olma” anını yakalayabildiği için benzersiz.

Ne nostaljinin tozuna saplanıyor, ne de modernizmin soğuk parıltısına sığınıyor.

Tam tersine, o ince çizgide; duygunun estetiğiyle düşüncenin keskinliğini bir araya getiriyor.

Ve oyun bana bir şiir yazdırdı:

TANRIM DELİRİYOR MUYUM? 

Yastık pamuktan değil mi?

Canıma batan da ne?

Gecenin kirpikleri kapanmadı mı?

Yüreğimi yoklayan bu sızı ne?

O kim?

Rüya mı, hatıra mı, ben miyim?

Tanrım, deliyor muyum?

Her şey sustu,

Semtin köpekleri bile uykuda.

Ama bende,

Susmayan sesler var hâlâ.

Tanrım,

Yoksa, sen misin içimde konuşan,

Yoksa, ben mi susturamıyorum kendimi?

Herkes bir biçimde kendini sorgular;

kimi bir rolün içinde, kimi bir sessizliğin ortasında.

Benim sorgum buydu, sevgili okur.

Bakalım sizler oyundan sonra içlerinizdeki perdeyi nasıl kapatacaksınız…

PUDEA’DAN

Oyunun Künyesi
Yazan: Haldun TANER
Yöneten: Yelda BASKIN
Dramaturg: Gökhan AKTEMUR
Müzik: Sercan BÜYÜKEDES
Dekor Tasarımı: Barış DİNÇEL
Kostüm Tasarımı: Nihal KAPLANGI
Koreograf: İlkem ULUGÜN
Işık Tasarımı: Fatih Mehmet HAROĞLU
Efekt Tasarımı: Metin KÜÇÜKYILMAZ-Nesin COŞKUNER
Korrepetitör: Sinan ARSLAN
Yardımcı Yönetmen: Selin TÜRKMEN
Yönetmen Yardımcıları: Damla CANGÜL YİĞİT, İbrahim ULUTAŞ, Mehtap GÜNDOĞDU AKBULUT
Orkestra:
Piyano: Sinan ARSLAN
Keman: Selin VATAN
Bas Gitar: Saltuk TUKUR
Çello: Devrim BÜYÜKBAYRAKTAR
Bateri: Deniz ATALAY
Trompet: Muhammed Ataberk AKGÜL
Trombon: Deniz Can GÜMRÜKÇÜ
Akordeon: Muzaffer BERİŞA
Oyuncular: Alp Tuğhan Taş, Aybar Taştekin, Cafer Alpsolay, Can Alibeyoğlu, Doğan Şirin, Emrecan Karakurum, Özgür Atkın, Seda Çavdar, Özgür Dağ, Yiğit Ali Uslu
Topluluk: İstanbul Şehir Tiyatroları
Tür: Komedi, Karakomedi
Seanslar
Afiş
Pudea
Pudea
Saçlarım dalgalanıyor, rustik pencerelerden görüyorum gülümsememi. O an sıyrılıyorum ne kadar hapishane varsa yeryüzünde. “İşte” diyorum Çıplak şişelerden, didaktik sokak araları. Sanatı ve bu şehri seviyorum…

içerik ekle

sitemizde yayınlanmasını istediğin haber, eleştiri ve değerlendirme yazılarını kolaylıkla yayınlayabilirsin

benzerler

Yorumlar

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Yazar mısınız?

TekPerde olarak #Tiyatro ile ilgili eleştiri, haber, röportaj ve oyun tanıtım yazılarınızı bekliyoruz.

Okunası yazılar

E-Posta Bülteni Kaydı

Size sitemiz ve tiyatrolar ile ilgili haberler göndermek istiyoruz