“Meraklısı İçin Öyle Bir Hikaye” Bir İnsanı Sevmekle Başlar Her Şey

Sait Faik’in dünyasına açılan bir sahne kapısı.

Bazı oyunlar seyircisine büyük hikayeler anlatmak için yola çıkmaz. Hayatın kenarında kalmış küçük ayrıntıların, sıradan insanların, kısa karşılaşmaların ve çoğu zaman fark etmeden yanından geçtiğimiz anların peşine düşer. “Meraklısı İçin Öyle Bir Hikaye” tam olarak böyle bir oyun. Oyunu Gaziantep Şehir Tiyatrosu’nda izleme fırsatım oldu.

Savaş Dinçel’in Sait Faik Abasıyanık’ın öykülerinden hareketle oluşturduğu oyun, yazarın yaşamını ve dünyaya bakışını sahneye taşırken yalnızca bir edebiyatçının portresini çizmekle yetinmiyor. Sait Faik’in insan, doğa, deniz ve  İstanbul’a kurduğu ilişki üzerinden seyirciyi insanın kendisine ve hayata bakmaya davet ediyor. Oyunun farklı öykü ve şiirlerinden beslenen yapısı, Sait Faik’in kendine özgü dünyasını tek bir olay örgüsüne sıkıştırmak yerine parçalar, anılar, karşılaşmalar ve çağrışımlar üzerinden kuruyor. Bu nedenle oyun, klasik anlamda bir biyografik tiyatro örneği olmaktan çok, Sait Faik’in ruhuna doğru yapılmış sahnesel bir yolculuk niteliğinde.

Ada ile İstanbul arasında gidip gelen anlatı, seyirciyi bir yandan Sait Faik’in hayatına yaklaştırırken, diğer yandan onun insanlara bakma biçimini görünür kılıyor. Sokağa çıkmak, insanlarla karşılaşmak, yağmura, denize, doğaya ve hayata karışmak; bütün bunlar oyunda yalnızca fiziksel eylemler değil, aynı zamanda insanın kendi kabuğunu kırma çabasının parçaları olarak karşımıza çıkıyor. Bu noktada oyunun temel cümlesi, bütün anlatının merkezinde kendine sağlam bir yer buluyor. “Bir İnanı Sevmekle Başlar Her Şey.” Bu cümle oyunun sonunda söylenen etkili bir cümle olmanın ötesine geçiyor, Sait Faik’in dünyasını anlamanın anahtarına dönüşüyor.

Sait Faik’i canlandıran Celal TAŞÇI’ nın oyunculuğu oyunun en dikkat çekici unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. TAŞÇI, yalnızca metni anlatan bir oyuncu olarak kalmıyor, farklı karakterleri, durumları ve duyguları bedensel dönüşümlerle görünür kılıyor. Özellikle beden kullanımındaki çeşitlilik tek kişilik anlatının tekdüzeleşmesinin önüne geçiyor. Ses tonundaki değişimler, jestler ve hareketler aracılığıyla anlatılan kişilerin her biri seyircinin zihninde ayrı bir karşılık buluyor. Oyuncunun bedenini bu denli ekin kullanması, Sait Faik’in öykülerindeki hareketliliği de sahneye taşıyor. Bir anlatıcı olan oyuncu bir sonraki anda başka bir karaktere dönüşebiliyor; ardından yeniden Sait Faik’in dünyasına çekiliyor. Bu geçişler, oyunun anlatı biçimini yalnızca sözlü bir aktarım olmaktan çıkararak bedensel bir hikaye anlatıcılığına dönüştürüyor.

Oyunun anlatım biçiminin başka bir güçlü tarafı, seyirci ile sahne arasındaki mesafeyi zaman zaman ortadan kaldırması. Oyuncunun doğrudan seyirciye yöneldiği anlarda, izleyici artık yalnızca tiyatro izleyen biri olmaktan çıkıyor, kendisine anlatılan bir hikayenin tanıklığına, hatta zaman zaman o hikayenin muhatabına dönüşüyor. Bu tercih özellikle Sait Faik’in dünyası açısından anlamlı. Çünkü Sait Faik’in edebiyatında da gözlemleyen kişi ile gözlemlenen kişi arasında kesin bir sınır yoktur. Yazar sokağa bakarken aslında insanın kendisine bakar. Bir balıkçıyı, ya da sokaktan geçen herhangi birini anlatırken onların hayatına yalnızca uzaktan bakmaz; onlarla aynı dünyanın içinde durur. Oyunda seyirciyi bu bakışın içine yerleştiriyor. Oyunun zihnimde kalan unsurlarından birsi de “hişt” sözcüğü, Sahnede “Hişt” sözcüğü zaman zaman bir çağrı, zaman zaman bir uyarı, zaman zaman da insanın yalnızlığına yöneltilmiş küçük bir ses gibi duyuluyor. Oyun boyunca yinelenen bu ses oyunun bütünüyle örtüşen bir anlam kazanıyor. Ve seyircinin hayatın içinden gözden kaçan insanlara, ayrıntılara ve duygulara “hişt” diyerek dönüp bakması isteniyor.

Oyunun sahne tasarımında tercih edilen sadelikte anlatının önüne geçmeyen, onu destekleyen bir unsur olarak değerlendirilebilir. Ahşap malzemelerin ve sahne arkasında fonun kullanımı oyunun atmosferini besliyor. Sahne gösterişli dekorlarla izleyenin dikkatini dağıtmak yerine anlatının kendisine alan açıyor. Sahne bir ada, bir İstanbul sokağı, bir ev ya da deniz kıyısına dönüşebiliyor. Oyunda ses ve müzik, anlatıyı bastıran bir unsur haline gelmeden ona eşlik ediyor. Böylece farklı öyküler arasındaki geçişler destekleniyor.

Oyunu izlerken zaman zaman Sait Faik’in hayatına, zaman zaman onun öykülerine, zaman zaman da kendi hayatımıza bakıyoruz. Zira insanın temel ihtiyaçları değişmiyor. Sevilmek, görülmek, anlaşılmak, bir başkasına ulaşmak. Ve bütün bunların ötesinde başka bir insanın hayatına dokunabilmek. Belki de oyunun yıllar sonra hala sahnelenebilmesinin nedeni tam olarak burada. İlk kez 1990’ların başında sahnelenen ve Sait Faik’in yaşamını ile dünyaya bakışını sahneye taşıyan bu yapıt, bugün de aynı temel soruların çevresinde dolaşıyor.

Tiyatro bazen bildiğimizi sandığımız bir şeyi yeniden görmemizi sağlar. “Meraklısı İçin Öyle Bir Hikaye” tamda böyle bir oyun. Oyunun gerçek başarısı, seyircinin yalnızca Sait Faik hakkında bir şeyler öğrenerek ayrılmamasında. İnsana biraz daha dikkatli bakarak ayrılmasında, sokaktan geçerken bir yabancının yüzüne daha uzun bakmasında, denizi, yağmuru, doğayı ve hayatın küçük ayrıntılarını biraz daha fazla fark etmesinde. Oyuncu da sahneden izleyiciye “hişt” diye sesleniyor; fark etmediğimiz hayatın küçük ayrıntılarına fark edelim diye.

Ve oyunun sonunda geriye tek bir düşüne kalıyor:

Belki de her şey gerçekten, bir insanı sevmekle başlıyor. “Hişt”

Oyunun Künyesi
Oyunlaştıran :Savaş DİNÇEL
Yönetmen:Burak KÜÇÜKOSMAN
Oynayan :Celal TAŞÇI             
Yönetmen Yrd :Özge Deniz ASYALIOĞLU, Kıvanç HATIRNAZ
Dekor-Kostüm: Harika Derya YÜCEL
Işık Tasarımı :Eser DURSUN
Genel Sanat Yönetmeni : Nejat ŞENER
Topluluk: Gaziantep Şehir Tiyatroları
Tür: Komedi, Biyografi
Seanslar
Afiş

Fethiye Öngel
Fethiye Öngel
tiyatro tutkunu, kedi annesi ve hikaye / tarih severim.

içerik ekle

sitemizde yayınlanmasını istediğin haber, eleştiri ve değerlendirme yazılarını kolaylıkla yayınlayabilirsin

benzerler

Yorumlar

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Yazar mısınız?

TekPerde olarak #Tiyatro ile ilgili eleştiri, haber, röportaj ve oyun tanıtım yazılarınızı bekliyoruz.

Okunası yazılar

E-Posta Bülteni Kaydı

Size sitemiz ve tiyatrolar ile ilgili haberler göndermek istiyoruz