Kusursuz bir iş ortaya koymaya çalışırken hayatımızda kaç kusura yer açıyoruz? Bir İngiliz prensesinin düğünü için sipariş edilen göz kamaştırıcı gelinlik, birden fazla coğrafyada eş zamanlı olarak üretilmeye başlanır. Bölünmüş ekran ve video aracılığıyla geçmişteki kraliyet gelinliklerini ve geleneksel motifleri görürüz. Yeni gelinliğin gelenekle bağını koruması, ancak aynı zamanda çağın estetik anlayışından da kopmaması beklenir.
Kraliyet, güzelliğin ve naifliğin ardına gücünü, kibrini ve hırsını saklayabilir mi? Gelinliği oluşturan tüllerin şeffaflığından, onu üreten insanların hayatlarına tanık oluruz. Mesele artık gelinlik değildir. İşçi sınıfı, emeğin görünmezliği, aile hayatıyla iş hayatı arasındaki kırılgan denge ve bu dengenin kadınların omuzlarına yüklediği ağırlık sahneye taşınır. Erkek egemenliğinin kendini sürekli yaşatma çabasıyla üst tabakanın kararlarına bağlı hayatlar, aynı nesnenin etrafında kesişir. Göz kamaştıran bir ihtişamın ardında, başkalarının görünmeyen emeği ve bedeli vardır.
Bir terzi düşünün. Prensesin ölçülerinin bayramdan önce alınmasını istemez. Nasıl olsa bayramda 2-3 kilo alacağını, bunun da kendisine ek iş çıkaracağını söyler. Bu sözleri destekleyen kişi ise bir KADINDIR. Oğlunu haklı bulan bir anne. Burada ataerkil düzenin yalnızca erkekler tarafından kurulmadığını kadınların da kimi zaman bu düzenin devamlılığına sebep olduğunu görürüz. Aynı adam baş terzi olan eşine atölyedeki çalışanların önünde ”sen” diye hitap eder, sesini yükseltir. Kadın, bunun doğru olmadığını dile getirdiğinde adam meydan okurcasına, ”Karıma, burada sen diye hitap etmemden rahatsız olan var mı?” diye sorar. Az önceki anne yine iş başındadır. ” Ben rahatsız olmuyorum” der. Bu bir destek mi? Yoksa kadının maruz kaldığı davranışın olağanlaştırılmasına katkıda bulunan bir tutum mu? İlerleyen dakikalarda adamın, eşine ihanet imasında bulunduğuna, psikolojik şiddetin fiziksel şiddete dönüştüğüne ve kadının eline bir kap verip onu işemeye zorladığına tanık oluyoruz.

Lacrima, Latince ”gözyaşı” anlamına gelir. Peki, tek bir nesnenin etrafında kaç insan, kaç farklı sebeple gözyaşı döker? Bu gözyaşlarının hepsi aynı yerden mi doğar?
Oyunun 3 saat sürmesi ve bu süreçte sadece 3 dakikalık bir mola verilmesi de üzerinde düşünülmeye değer. İşçi sınıfının çalışma temposu içinde kendini işe kaptırıp nefes almayı unuttuğunu, birbirlerine nefes almalarını hatırlattıklarını biliyor muydunuz? Oyunun bir anında yirmiden geriye doğru sayılır ve ekranda kocaman harflerle NEFES AL belirir. Tam da gerilimin yükseldiği bu anda, sahnede olup bitenle seyircinin bedensel deneyimi arasında bir bağ kurulur. Seyirci, oyuncuları uzun süre aynı mekânda ve benzer pozisyonlarda izlerken çalışmanın bedensel ağırlığına da yaklaşır. ”NEFES AL” uyarısı bu nedenle yalnızca anlatının içindeki bir ifade değildir. Oyunun ritmine müdahale eden, seyirciyi de kendi bedeniyle yeniden ilişki kurmaya çağıran bir ana dönüşür. Nefes, bir yandan emeğin içinde unutulan bir ihtiyaçken diğer yandan insanın kendisine ayırabildiği alanın simgesidir. Prensesin duvağı kusursuz olsun diye saatlerce, günlerce çalışan Abdul’un hikayesi ise emeğin görünmezliği meselesini en sert biçimde açığa çıkarır. Üretimin tamamlanmasına yalnızca son 50 saatlik bir iş kalmışken görme yetisini kaybetme noktasına gelen Abdul’un bir anda gözden çıkarılması, seyirciye indirilen en ağır darbelerden biridir. Bunca emeğin ardından insanın bir anda vazgeçilebilir hale gelmesi, yalnızca bir çalışanın değersizleştirilmesi değildir. Emeğin kendisinin de görmezden gelinmesidir. Üstelik tüm bu çabanın sonunda prensesin duvağı sadece 27 dakika boyunca taşıyıp ardından çıkarması üretim ile tüketim arasındaki eşitsizliği çarpıcı bir ironiye dönüştürür. Oyuncuları kimi zaman alışageldiğimiz tiyatro izleme biçimi içinde sahnede izlerken kimi zaman da sahnenin belirli noktalarına koyulan kameralar aracılığıyla görüntülerini ekrana yansımış halde takip ederiz. Sahne tasarımı, kamera kullanımı, ışık ve oyunculuk hikâyeyi oluşturan birbirinden bağımsız unsurlar olmaktan çıkar. Anlatının farklı parçalarını birbirine bağlayan bir yapının bileşenlerine dönüşür. Lacrima, kusursuz bir nesne ortaya koymak uğruna kaç hayatın kusurlu, vazgeçilebilir sayıldığıdır.






Oyunun Künyesi
• Yazan / Yöneten: Caroline Guiela Nguyen
• Sahne Tasarımı: Alice Duchange
• Kostüm Tasarımı: Benjamin Moreau
• Işık Tasarımı: Mathilde Chamoux, Jeremie Papin
• Ses Tasarımı / Müzik: Antoine Richard, Jean-Baptiste Cognet, Teddy Gauliat-Pitois
• Video Tasarımı: Jeremie Scheidler
• Cast Direktörü: Lola Diane
• Çevirmenler: Nadia Bourgeois, Carl Holland, Rajarajeswari Parisot
Oyuncular
Dan Artus
Dinah Bellity
Natasha Cashman
Charles Vinoth Irudhayaraj
Anaele Jan Kerguistel
Maud Le Grevellec
Liliane Lipau
Rajarajeswari Parisot
Vasanth Selvam
Süre: Yaklaşık 175 dakika (tek perde, ara yoktur)
Dil: Ana dili Fransızca olup Tamilce, İngilizce ve Fransız İşaret Dili bölümleri içermektedir (Türkçe üstyazılıdır)
Topluluk: Strazburg Ulusal Tiyatrosu (Théâtre National de Strasbourg)
Tür: Trajedi, Dram
Seanslar
Afiş

